Blog

Arapgir Mor Reyhanı

18/01/2019

Tarihten bu yana bölgenin değeri, türkülere ve oyunlara da konu olarak folklorik bir değere sahip olan, Arapgir mor reyhanı Lamiaceae familyasına ait bir bitkidir. Yaprak yapısı yumuşak olup; 5-10 cm arası uzunlukta ve 3-6 cm arası genişlikte, renk olarak koyu mor renk hâkimdir. Çiçeklerinin kupa yaprakları mor, bordo ve koyu yeşil renktedir. Gövde renkleri, genellikle açık ve koyu kahverengi, kısmen de koyu renk tonlarındadır. Arapgir mor reyhanı yöreye özgü bir genotip olup; tamamı mor renklidir. Arapgir mor reyhanına ait tohumların, başka bölgelerde yapılan yetiştiricilik uygulamalarında bitkinin mor rengini kaybettiği, aromasının azaldığı gözlemlenmiştir.

Çiçek, sap ve yaprak kısımları yaş ve kuru olarak, Gaz Kromatografisi Kütle Spektrometresi (GC-MS) ile analiz edilmiş ve 130 adet uçucu bileşen tespit edilmiştir. Aynı zamanda tespit edilen esansiyel yağlar; kurutulmuş reyhanların esansiyel yağları analiz edilmiş ve 170 farklı esansiyel yağ maddesi belirlenmiştir. Bunların büyük bir kısmı reyhanın karakteristik aromasına katkı sağlayan bileşenlerdir.

Arapgir mor reyhanı, gölgede kurutma ya da seralar için geliştirilen filelerin kullanılması ile yarı-gölgede kurutma işlemi yapılmaktadır. Bitki hiçbir zaman güneşte kurutulmamakta, üretiminde sentetik gübre (üre, azot gibi) kullanılmamaktadır. Bitkinin sahip olduğu güçlü aromanın ve uçucu maddelerin doğal tarım (hayvansal gübre kullanımı, sentetik tarım ilacının kullanılmayışı) uygulamaları ve hasat edilen yaprak ve sapların hava akımı olan gölgede kurutulmasıyla sağlanmaktadır.

 

 

2017 yılının ağustos ayında coğrafi işaret için başvurusu yapılan Arapgir mor reyhanı, Türk Patent Enstitüsü tarafından, coğrafi sınıfları Malatya iline bağlı Arapgir ilçesi olarak belirlenmiş olup, yine 2017 yılının aralık ayında  “menşe adı” ile 266. coğrafi işaretli ürün olarak tescillenmiştir.

 

*Coğrafi işaret korumasına konu edilen ürünün üretimi, işlenmesi ve diğer işlemlerinin tamamı, sınırları belirlenmiş coğrafi alanda gerçekleşmek zorunda ise bu durumda bulunan coğrafi işaretlere “menşe adı” denmektedir.